Ynglyn â Clamydia

Ynglyn â Clamydia

Beth yw clamydia?

Haint clamydia trachomatis, sy’n hysbys yn aml, ac yn syml fel clamydia, yw haint a drosglwyddir yn rhywiol ac a achosir gan y bacteriwm Chlamydia trachomatis.

Ydi clamydia yn broblem ddifrifol yng Nghymru?

Clamydia yw’r haint a drosglwyddir yn rhywiol mwyaf cyffredin yn y Deyrnas Unedig. O’i adael heb ei drin gall effeithio ar ffrwythlonder mewn dynion a merched. Bydd yna oddeutu 5,000 o achosion o Glamydia heb gymhlethdodau’n cael diagnosis yng Nghymru bob blwyddyn ac o’r rheiny a brofir bydd oddeutu 10% yn profi’n bositif.

Pwy sydd â chlamydia yng Nghymru?

Mae clamydia’n fwyaf cyffredin ymysg y rheiny sydd dan 25. Credir fod 1 ym mhob 10 o bobl ifanc sy’n rhywiol actif â chlamydia.

Sut allaf i ddweud os bydd rhywun â chlamydia?

Disgrifir clamydia weithiau fel haint ‘tawel’. Mae hynny oherwydd y ffaith na fydd oddeutu 75% o ferched sydd â chlamydia a 50% o ddynion heb unrhyw arwyddion na symptomau amlwg o gwbl.

Os byddwch yn datblygu symptomau, gallech brofi:

  • Poen wrth biso;
  • Rhedlif anarferol o’r wain, y pidyn neu’r rectwm (pen ôl);
  • Mewn merched, poen yn y bol, gwaedu yn ystod neu ar ôl rhyw, a gwaedu rhwng mislifoedd;
  • Mewn dynion, poen a chwydd yn y ceilliau.

Sut allwch chi gael clamydia?

Bydd yn cael ei basio ymlaen drwy ryw'r wain, rhyw rhefrol neu eneuol heb ddiogelwch, rhannu teganau rhyw neu gysylltiad y genitalia. Yr unig ffordd i’ch diogelu eich hun yw defnyddio condomau bob tro y byddwch yn cael rhyw.

Sut ydw i i’m diogelu fy hun rhag clamydia?

Defnyddiwch gondom bob amser. Gellir cael condomau am ddim o’r clinig iechyd rhywiol. Condomau yw’r ffordd orau o’ch diogelu eich hun ac eraill rhag clamydia a Heintiau Eraill a Drosglwyddir yn Rhywiol, yn cynnwys HIV. Os nad ydych wedi hoffi defnyddio condomau yn y gorffennol rhowch gynnig ar rai gwahanol, mae yna lawer o wahanol fathau wedi’u dylunio’n awr i gynyddu pleser a theimlad.

Ewch i gael profion rheolaidd ar gyfer clamydia os oes gennych fwy nag un partner rhywiol. Siaradwch â’ch meddyg am eich bywyd rhywiol a pha mor aml y dylech gael profion am glamydia (a Heintiau Eraill a Drosglwyddir yn Rhywiol).

Os cawsoch chi glamydia unwaith, gellir ei gael eto – ac eto. Dyna pam ei bod yn bwysig cael eich profi’n rheolaidd, yn enwedig os byddwch yn cael llawer o ryw achlysurol.

Os byddaf yn meddwl fy mod wedi fy rhoi fy hun mewn perygl o glamydia beth ddylwn i ei wneud?

Dylech fynd i gael cyngor gan eich Meddyg Teulu neu yn eich clinig iechyd rhywiol lleol.

I ble allaf i fynd i gael cyngor a chefnogaeth os byddaf yn poeni am glamydia?

Os oes arnoch angen cefnogaeth cyn neu ar ôl cael prawf am glamydia, mae ar gael ar wefan Galw Iechyd Cymru. Gallwch geisio cyngor hefyd gan eich Meddyg Teulu neu eich clinig iechyd rhywiol lleol.

Beth yw manteision cael prawf am glamydia?

  • Gellir gwella clamydia;
  • Gallwch gael clamydia fwy nag unwaith, hyd yn oed os cawsoch eich trin o’r blaen;
  • Gallwch osgoi ei basio i eraill drwy ddefnyddio condom i gael rhyw.

Profion a hunan-brofi

Y lle gorau i gael profion am glamydia yw mewn unrhyw un o’r gwasanaethau iechyd rhywiol integredig. Mae gwybodaeth ynglŷn â ble i ddod o hyd i’ch gwasanaethau iechyd rhywiol integredig i’w cael ar wefan Gofal Iechyd Cymru.

Yn ogystal, mae citiau hunan-brofi am glamydia ar gael ar-lein ac ar y stryd fawr. Cyn defnyddio cit hunan-brofi, gofalwch ei fod â marc sicrwydd ansawdd CE. Mae hynny’n golygu, cyn belled â’ch bod yn ei ddefnyddio’n briodol, y bydd y cit yn gweithio’ briodol a’i fod yn ddiogel.

Nid oes unrhyw git hunan-brofi’n 100% ddibynadwy, ac nid yw marc CE yn unrhyw sicrwydd er hynny bod prawf cartref arbennig yn addas i chi. Os byddwch yn gwneud hunan-brawf o ran clamydia ac mae’r canlyniad yn bositif, mae’n bwysig i chi gysylltu â gweithiwr iechyd proffesiynol cyn gynted ag sydd bosib a chael y gefnogaeth emosiynol a meddygol sydd ei hangen arnoch chi.

Aseswch eich Risg. Gweithredwch.
Gallwch gael gwybodaeth am gyngor a phrofion yn eich ardal chi

Ynglyn â

Mae'r safle hwn wedi cael ei gynhyrchu gan Iechyd Cyhoeddus Cymru

Iechyd Cyhoeddus Cymru